X
nome * enderezo electrónico * enderezo postal concello teléfono * mensaxe *
adxunto
código de seguridade *
imaxe de seguridade
cambiar código
* campos obrigatorios
domingo, 26 de marzo de 2017

pesquisar

subscrición

recibirá vía e-mail toda a información de interese
sitios de interese

Anova - Irmandade Nacionalista

14 de xullo de 2012

Web provisoria da ANOVA - Irmandade Nacionalista, constituída o pasado sábado 14 de xullo en Compostela e recollendo logo de 223 anos os ideais de liberdade, fraternidade e igualdade da Revolución Francesa.

ir ao sítio...

SLG

A toxicidade en persoas e fauna das fumigacións aéreas da Xunta

ir ao sítio...

Liga Estudantil Galega

Liga Estudantil Galega

ir ao sítio...

Terceira Carta às Esquerdas

Interesante artigo de Boaventura de Sousa Santos

ir ao sítio...

Mocidade Irmandinha

Grupo de Traballo de Mocidade do EI

ir ao sítio...
ver máis sitios de interese...
OPINI√ďN Recollido doutros medios

Robin Blackburn: CRISE 2.0

Traducido por Xosé M. Beiras

12/04/2012

 

"CRISE 2.0" √© o t√≠tulo dun extenso e moi clarificador ensaio publicado no n¬ļ 72, xaneiro-febreiro 2012, da edici√≥n en espa√Īol da New Left Review (novembro-decembro 2011 na edici√≥n orixinal inglesa), por Robin Blackburn, un dos m√°is prestixiosos colaboradores e membro do consello editorial da revista. Nunha primeira parte (I. Unha crise retroalimentada) analisa as 'medidas de resgate' aplicadas at√© agora tanto nos USA coma na 'Eurozona' e fai un l√ļcido "balance das m√ļltiples aflicci√≥ns do mundo da Crise 2.0, na que os governos, fogares e corporaci√≥ns financeiras est√°n a tentar aminoraren ou 'desalavancaren' as suas d√©bedas": unha pol√≠tica da que "o resultado ten sido estancamento, desemprego, destruci√≥n do benestar e instalaci√≥n nos governos de coalici√≥ns tecnocr√°ticas carentes dun mandato eleitoral". Na segunda (II. Diagn√≥sticos e remedios) pasa revista √°s "respostas predominantes" convencionais, √°s dalgunhas "voces disidentes" dentro do proprio stablishment (como a da chamada 'v√≠a cara adiante'), e m√°is a algunha "m√°is radical", como a do 'salario m√≠nimo global' proposta por Richard Duncan no seu libro do 2009 'The Corruption of Capitalism'. Finalmente, Blackburn formula as suas proprias propostas -sexan orixinais ou asumidas- a partir dunha toma de posici√≥n que fica esplicitada nas frases coas que remata a introduci√≥n do seu ensaio: "A medida que se profundice a crise, acentuar√°se a necesidade e a urxencia de propostas construtivas para unha sa√≠da xenuina cara a esquerda. (...) Argumentarei que as estratexias de resistencia ter√°n que defrontar as causas subxacentes da crise -sobrecapacidade global, demanda deficiente e criaci√≥n an√°rquica de cr√©dito- para seren eficaces. Propo√Īo unha expansi√≥n xeralizada da demanda agregada global baseada na suba dos salarios nos pa√≠ses onde son m√°is baixos, o alivio da d√©beda nos pa√≠ses pobres e ricos, novos plans de protecci√≥n social, e unha arquiteitura financeira orientada √° utilidade p√ļblica".

Por consideralas de especial interese para n√≥s, e maiormente no contexto circunstancial das agresi√≥ns pol√≠ticas que estamos a aturar dos actuais governos central e auton√≥mico do PP, escolmamos e reproducimos a seguida as secci√≥ns III e IV, e m√°is o colof√≥n, deste l√ļcido e criativo ensaio de Blackburn. (N. do T.).


III. AUDITOR√ćA DA D√ČBEDA SOBER√ĀN.


A Crise 2.0 leva implicado descarregar as d√©bedas contra√≠das polos bancos sobre os xubilados, estudantes, profesores, coidadores e desempregados ao capitularen os governos perante os posuidores de bonos e as axencias de calificaci√≥n, resgatando √≠ntegramente a alg√ļns prestamistas que non o merec√≠an. Reco√Īecer e reducir as perdas √© unha parte esencial do proceso de recuperaci√≥n, mais resulta prefer√≠bel un proceso deliberado e selectivo a unha resposta ad hoc √° crise, inclu√≠ndo unha auditor√≠a da d√©beda p√ļblica que conducise a un repudio selectivo, eliminando enteiramente as "d√©bedas odiosas" (ad√≥itanse definir as√≠ as contra√≠das por un governo sen o consentemento dos seus cidad√°ns e con obxectivos que van contra os intereses diles, mentras que os acreedores si que son conscientes desas condici√≥ns). Unha auditor√≠a permite documentar o proceso polo que aumentou a d√©beda, e identificar c√°les acreedores est√°n lexitimados para cobrar e c√°les non. No 2007, o presidente ecuatoriano Correa nomeou unha comisi√≥n para que realizase unha auditor√≠a integral da d√©beda p√ļblica (CAIC), formada por economistas internacionais e expertos legais, co fin de establecer a lexitimidade, legalidade e adecuaci√≥n das negociaci√≥ns e renegociaci√≥ns das d√©bedas ecuatori√°ns (cr√©ditos concedidos a Ecuador) dende 1976. Atop√°ronse numerosas irregularidades e ilegalidades, algunhas das cales databan da renegociaci√≥n establecida polo plan Brady de 1995. O governo de Correa, armado con esa auditor√≠a, consegu√≠u rebaixar as d√©bedas aos bancos estadounidenses de 3,2 miliardos de d√≥lars a menos de 1.000 mill√≥ns.

Se outros pa√≠ses emprendesen an√°loga investigaci√≥n, poder√≠an descubrir presi√≥ns indebidas, o soborno de funcionarios p√ļblicos e a corrupci√≥n de lexisladores (os pr√©stamos 'de transici√≥n' impostos aos pa√≠ses europeus do leste a condici√≥n de privatizaren os seus sistemas de pensi√≥ns poder√≠an ser un b√≥ exemplo). Poder√≠an tam√©n descubrir d√©bedas contra√≠das en termos tan onerosos que mesmo pag√°ndoas varias veces non se dar√≠an saldado. Do mesmo xeito que a crise das 'hipotecas lixo' se viu moi intensificada polas pr√°ticas do "sistema bancario na sombra", as subseguintes crises de d√©beda sober√°n v√≠ronse exacerbadas por pasivos ocultos dos governos, nomeadamente os que disfroitaban de garant√≠as "impl√≠citas". En Les dettes ill√©gitimes, o economista franc√©s Fran√ßois Chesnais extende a noci√≥n de "d√©beda odiosa", argumentando que a d√©beda p√ļblica debera ser repudiada como ilex√≠tima se foi contra√≠da para realizar "doaci√≥ns ao capital" -por exemplo, investimento p√ļblico en activos de propriedade p√ļblica estatal como aliciente para a sua privatizaci√≥n, ou d√©ficit fiscal resultante de baixos n√≠veis de imposici√≥n directa, al√≠ onde os ingresos por impostos foron sustitu√≠dos deliberadamente por d√©beda. O vener√°bel principio do "xubileo" consagrado na Biblia prescrebe a cancelaci√≥n de t√≥dalas d√©bedas cada cincuenta anos. Por√©n, a√≠nda fica marxe para a discriminaci√≥n, poisque √°s veces os ricos deben di√Īeiro aos pobres e son plenamente respons√°beis de teren contra√≠do certas d√©bedas. Se Italia repudiase t√≥dolos seus bonos, iso perxudicar√≠a a moitos pequenos aforradores, dado que mill√≥ns deles pos√ļen o 14% do total. Quen defenden soluci√≥ns radicais deben tomar precauci√≥ns para non empurraren involuntariamente √° pequena burgues√≠a nos brazos dos fascistas (o repudio pode exclu√≠r, madia leva, a eses aforradores, aos fondos de pensi√≥ns xenuinos e √°s instituci√≥ns de beneficencia).

Unha creba sober√°n que impuxese perdas aos grandes financeiros e non aos aforradores humildes poder√≠a ser unha opci√≥n axeitada nun caso coma o de Grecia. Grandes franxas da d√©beda grega deber√≠an certamente seren entendidas como "odiosas" -por exemplo, os grandes cr√©ditos concedidos polos bancos franceses ao governo de Karamanlis entre 2005 e 2009 para finanzar a compra de avi√≥ns de caza franceses, ou as grandes sumas gastadas na preparaci√≥n dos Xogos Ol√≠mpicos do 2004. A creba sober√°n imp√≥n un alto prezo: aos pa√≠ses que atreizoan a confianza dos 'mercados' res√ļltalles dif√≠cil ou impos√≠bel durante certo tempo endebed√°rense de novo. A creba da Arxentina no 2001 paralisou a actividade econ√≥mica: perd√©ronse moitos empregos, centos de empresas pecharon, e os aforros de milleiros de familias esva√≠ronse. Os intentos de utilizar o troco para resucitar a econom√≠a resultaron demasiado trambilicados e a miudo ineficaces. No entanto, o movemento dos piqueteros e unha vaga de ocupaci√≥ns de f√°bricas permitiron a algunhas empresas sobrevivir at√© recibiren a axuda do governo de Kirchner no 2003. Arxentina demostrou que hai vida despois da creba, e tam√©n negociaci√≥ns. Repudiou d√©bedas por un total de 81 miliardos de d√≥lars, e ao cabo dun tempo o seu governo, que arelaba recuperar as condici√≥ns comerciais normais, ofreceu aos seus acreedores 35 c√©ntimos por d√≥lar. A maior√≠a dos acreedores do pa√≠s, conscientes do feble estado da econom√≠a arxentina, aceptaron a oferta, malia ser moi severa esa rebaixa comparada con outras crebas. Ap√≥s unha consider√°bel devaluaci√≥n, o peso arxentino estabilizouse nun tipo de c√°mbio competitivo; as exportaci√≥ns agrarias remontaron, e durante as presidencias de N√©stor Kirchner e Cristina Fern√°ndez os ingresos e o emprego recuper√°ronse.

No caso de Grecia, a devaluación non sería posíbel, agás que o país optase por saír do euro e voltar ao dracma. Mais noutros aspectos xa está a sufrir a catástrofe que, segundo a doutrina convencional, lle ocasionaría o repudio da débeda. Os intentos de evitar a creba levan provocado xa un colapso económico, e o país leva fóra dos mercados internacionais de capitais dende a primavera do 2010. Un repudio parcial faría máis sostíbel a débeda restante, e Grecia podería seguir endebedándose internamente, como o facía até o 2001. Un comentarista [Stergios Skaperdas] ten sinalado: "Se Grecia tivese suspendido pagos a comenzos do 2010, a débeda grega tería sido sostíbel a longo prazo cunha rebaixa imposta aos posuidores de bonos considerábelmente menor do 50% do total adebedado. [...] En troques, o que fixo a troika foi fornecer a Grecia créditos para cubrir o seu déficit orzamentario sen crebar, a cámbio de recortes orzamentares cada pouco máis draconianos, aumentos de impostos e cambios institucionais de dubidoso valor [...]. O efecto desa política foi unha veloz espiral descendente da economía. E dado que a débeda segue a medrar e o país segue a se empobrecer cada vez máis, a débeda é cada vez menos sostíbel. A relación entre débeda e PIB pasou do 115 ao 160 % en menos de dous anos".


IV. UTILIDADE P√öBLICA.


Para solucionar os problema financeiros comprir√≠a abordar o establecemento de bancos e sistemas crediticios de utilidade p√ļblica al√©n dos centros nacionais, devolvendo recursos a cada localidade, por unha banda, e cooperando cos socios rexionais e globais pola outra. A propriedade p√ļblica b√°sica √© unha condici√≥n necesaria pero non suficiente, poisque as autoridades p√ļblicas podense ver tentadas aos seus proprios excesos especulativos. Un sistema financeiro de utilidade p√ļblica ter√≠a como n√ļcleo bancos, axencias reguladoras e fondos sociais de propriedade e contabilidade p√ļblica. As axencias reguladoras deber√≠an informar e daren poder aos cidad√°ns individuais e √°s redes rexionais ou locais. Pola contra, o modelo neoliberal entrega bens e programas sociais p√ļblicos √°s corporaci√≥ns privadas e promove unha mercantilizaci√≥n xeral da sanidade, a educaci√≥n, as pensi√≥ns e o meio ambiente.

Ao tempo que se estimulan a propriedade social e as finanzas locais, comprir√≠a establecer salvagardas estritas para isolar a eses fondos fronte √°s presi√≥ns comerciais e especulativas. Os bancos e m√ļtuas construtoras (sociedades de pr√©stamos inmobiliarios) locais ou provinciais te√Īen demostrado que poden fornecer b√≥s servizos a condici√≥n de impedirlles un "alavancamento" dende f√≥ra, mentras que axi√Īa se enguedellan en distintos problemas cando se ven "liberadas" -ou sexa, desreguladas ou privatizadas- e se lles permite actuar como bancos comerciais. As empresas industriais alem√°s, por exemplo, t√©√Īense beneficiado durante moito tempo dos Landesbanken de propriedade semip√ļblica do pa√≠s; mais durante a √ļltima d√©cada, m√°is ou menos, alg√ļns deles ca√≠ron na tentaci√≥n de especularen con complexos derivados hipotecarios, e como consecuencia sufriron grandes perdas. Este fen√≥meno √© outro exemplo dos perigos de desregular e semiprivatizar as redes de finanzamento p√ļblico. Outros casos son as asociaci√≥ns de cr√©dito e aforro estadounidenses, Fannie Mae, moitas antigas m√ļtuas brit√°nicas privatizadas, como o Trustee Savings Bank, e as caixas de aforro espa√Īolas. Todas elas funcionaran ben durante d√©cadas como instituci√≥ns de propriedade p√ļblica ben reguladas, e todas ca√≠ron en dificuldades desque se desregularon, privatizaron ou descentralizaron.

Os recursos e as empresas p√ļblicas d√©bense reabastecer continuamente para non ca√≠ren baixo o abal√≥n da acumulaci√≥n privada. O economista sueco Rudolf Meidner propuxo en 1976, dende a Confederaci√≥n Sindical Landsorganisationen i Sverige, o cobro dunha cuota anual √°s principais corporaci√≥ns, cada unha das cales deb√≠a emitir cada ano novas participaci√≥ns equivalentes ao 20 % dos seus beneficios, que ser√≠an distribu√≠das nunha rede rexional de fondos sociais. Esa proposta ten a vantaxe de que recada unha parte do valor de t√≥dalas participaci√≥ns, inclusive as resgardadas en para√≠sos fiscais, e logo as recibidas pola rede de fondos sociais manter√≠anse a longo prazo, utilizando os dividendos que xerasen para obxectivos espec√≠ficos como a provisi√≥n de pensi√≥ns. En varios pa√≠ses -en particular Noruega, Australia e China- t√©√Īense criado fondos sober√°ns ou "fondos de futuro" que levan actuado como amortecedores durante a crise. Eses fondos p√≥dense investir de varias maneiras -promovendo a capacidade produtiva, as vivendas sociais ou a proteci√≥n do meio ambiente- e con eles constituense activos a longo prazo utiliz√°beis en caso de acontecementos impredic√≠beis (desastres naturais) ou predicibeis (envellecimento da povoaci√≥n). Nalg√ļns pa√≠ses, fondos de xubilaci√≥n e de pensi√≥ns p√ļblicamente xestionados desempe√Īan tam√©n ese papel; os seus xestores invisten en desenvolvemento ou en infraestruturas sociais, pero son cada pouco m√°is conscientes de que deben fomentar a sustentabilidade meioambiental. Nos USA e na UE, en troques, os principios do libre mercado e os grupos de presi√≥n privados te√Īen provocado o retroceso dos programas de investimento p√ļblico de longa duraci√≥n.

Os defensores da empresa p√ļblica e da planificaci√≥n social do s√©culo XXI te√Īen que redese√Īalas para evitaren os seus fracasos hist√≥ricos. Durante os √ļltimos anos l√©vanse visto chamativos √©xitos do desenvolvemento econ√≥mico meiante patrocinio p√ļblico, malia levaren aparellados alg√ļns problemas serios. A industria nos Parques da Ciencia de Taiwan e a produci√≥n agr√≠cola no cerrado semiboscoso do Brasil permitiron a eses pa√≠ses convirt√≠rense nos principais fornecedores do mundo en varias das li√Īas de produci√≥n elexidas para o seu desenvolvemento por axencias p√ļblicas criadas hai duas ou tres d√©cadas, utilizando estrat√©xicamente as subvenci√≥ns p√ļblicas para criar entidades vi√°beis m√°is que para cubriren o d√©ficit operativo. No caso brasileiro desempe√Īou un papel crucial a Empresa Brasileira de Pesquisa Agropecu√°ria (EMBRAPA), que consegu√≠u reabilitar o solo do cerrado, outrora un terreo a monte cuberto de maleza. Certo √© que, malia o seu √©xito, os programas patrocinados p√ļblicamente no Brasil e en Taiwan suscitaron problemas meioambientais inaceptabeis, que por√©n non deberan ser insol√ļbeis se as autoridades p√ļblicas e as novas entidades produtivas tivesen que responder polo seu impacto ambiental perante as comunidades locais.

Infelizmente, o √©xito de semellantes programas conv√≠rteos tam√©n en alvos cobiz√°beis para a privatizaci√≥n, e obs√©rvanse as crecentes manobras de diversas corporaci√≥ns para se faceren c√°rrego deles. As demandas da econom√≠a do co√Īecemento levan favorecido a socializaci√≥n dos custes da investigaci√≥n, do que √© un excelente exemplo a rede de investigaci√≥n alem√° Fraunhofer, cun persoal de 18.000 empregados e un orzamento anual de 1,65 miliardos de euros. Esa rede p√ļblica leva realizado unha contribuci√≥n vital ao √©xito das Mittelstand (ou medianas empresas) alem√°s. China ofrece exemplos tanto positivos coma negativos de empresariado estatal. A enorme escada da intervenci√≥n de Pekin afectou √° econom√≠a global, cousa que nunca se puidera dicir nen sequer da organizaci√≥n comercial m√°is podente. Na maior√≠a dos pa√≠ses grandes ou medianos as autoridades p√ļblicas tam√©n te√Īen a vantaxe potencial do tama√Īo -unha consideraci√≥n decisiva nunha crise tan fonda como √©sta.

Os obxectivos de calquer programa novo de desenvolvemento deberan ser estimular o crecemento impulsado polo investimento, fomentar a sustentabilidade, dar azos √° formaci√≥n dos recursos humanos e proporcionar un aumento da produtividade. Con ese feixe de obxectivos tratar√≠ase de desmercantilizar importantes √°reas da vida social, ofrecendo a todos e cada un libre acceso a unha educaci√≥n e coidados sanitarios decentes, e m√°is a posibilidade de opinaren e decidiren en √ļltima instancia sobre o control dos recursos econ√≥micos. Un sistema financeiro de utilidade p√ļblica, valedor de redes de fondos sociais e sostido por elas, poder√≠a reconectar as finanzas co contexto social e democratizar o seu funcionamento. O modelo socialista tradicional de econom√≠a "nacionalizada" e planificada tivo alg√ļns √©xitos, e a√≠nda se poder√≠a aproveitar nalgunhas √°reas. Resulta razon√°bel que as redes ferroviarias, a enerx√≠a el√©ctrica, as conduci√≥ns de auga e outros monopolios naturais sexan de propriedade e xesti√≥n p√ļblicas, mais o modelo de econom√≠a 'de mando' ficou atr√°s. Se os mercados son axeitadamente controlados, regulados e socializados poden desempe√Īar a√≠nda un papel √ļtil e inclusive valioso. A propriedade social dos fondos de pensi√≥ns -e m√°is a sua xesti√≥n con criterios de responsabilidade social- poden engadir unha dimensi√≥n extra a todo iso. Aos reguladores nacionais e internacionais resultar√≠alles dif√≠cil disporen de toda a informaci√≥n necesaria para supervisaren unha mir√≠ada de axentes econ√≥micos. Os investidores institucionais de propriedade p√ļblica poder√≠an engadir outra caste de "regulaci√≥n dende abaixo" para complementaren a "regulaci√≥n dende arriba". Poder√≠an, por exemplo, aproveitar os seus poderes como accionistas para fomentaren un salario m√≠nimo no sector exportador dos pa√≠ses con baixo PIB per capita. O cr√©dito p√ļblico debera investir nunha econom√≠a verde e tentar reducir a dimensi√≥n da pobreza global e sufragar os custes do coidado dos anci√°ns. A anarqu√≠a e incertidume dos intercambios globais e dos fluxos de capital debe ser corrixida e regulada de xeito que a totalidade dos cidad√°ns e comunidades √°s que atinxen dispo√Īan de informaci√≥n e poder ao respeito.

O programa que levo esbozado resulta en moitos sentidos antit√©tico do que se asocia con Hayek, Friedman e a econom√≠a "de libre mercado"; pero inclusive esa escola ten aceptado a necesidade, en condici√≥ns estremas, dun est√≠mulo financeiro, utilizando 'helic√≥pteros' para verquer moreas de di√Īeiro en todas direici√≥ns. No entanto, na pr√°tica os 'helic√≥pteros' s√≥ lles botan di√Īeiro aos bancos. Se emitir di√Īeiro √© de inter√©s p√ļblico, por qu√© non deber√≠a recibilo todo o mundo?. Por qu√© non deber√≠an os 'helic√≥pteros' botar di√Īeiro aos pobres, ou a toda a povoaci√≥n?. Nunha sociedade tan desigual como √©sta, po√Īer di√Īeiro nas mans dos que m√°is o precisan ser√≠a a millor maneira de estimular a demanda. Adem√°is da introduci√≥n dun salario m√≠nimo nos sectores exportadores, o alivio da d√©beda aos fogares m√°is necesitados nos pa√≠ses capitalistas avanzados ser√≠a non s√≥ valioso en si mesmo, sen√≥n que contribuir√≠a tam√©n a xerar unha meirande demanda agregada e unha perspectiva de crecemento xeral. O actual exceso da d√©beda dos fogares induce estancamento. O economista australiano Steve Keen prop√≥n unha estratexia radical de destruci√≥n da d√©beda: "os governos deber√≠an dar √° xentes unha cota igual de di√Īeiro. os que te√Īen d√©bedas estar√≠an obrigados a pagalas e os que non as te√Īen poder√≠an gastar o di√Īeiro como quixesen. O resultado ser√≠a un n√≠vel de d√©beda m√°is baixo e maior capacidade de gasto". Unha estratexia a√≠nda m√°is radical consistir√≠a simplesmente en cancelar t√≥dalas d√©bedas, ou todas aquelas que non sobardasen determinado n√≠vel, pero os m√°is austeros poder√≠an estar en desacordo e os bancos sufrir√≠an unha pancada. A prima c√≠vica paritaria de Keen ser√≠a benvida por todos como unha maneira positiva de reducir a d√©beda que atranca a recuperaci√≥n.

Como espricaba o "inspector xeral" do TARP [Troubled Asset Relief Programme, ou 'programa de alivio de activos en dificultades', criado nos USA en 2008] Neil Barofsky, un resgate "dende abaixo" que reducise as c√°rregas dos pobres e mal pagados ter√≠a sido m√°is eficaz -e m√°is axeitado para a utilidade p√ļblica- ca os resgates amistosos dos bancos "dende arriba". Os programas de alivio da d√©beda tam√©n deber√≠an abranguer aos debedores de cr√©ditos estudant√≠s. Na Gran Breta√Īa prev√©se que a d√©beda dos estudantes acade os 70 miliardos de libras no 2015, e a√≠nda √© m√°is xigantesca nos EEUU, onde axi√Īa acadar√° o n√≠vel de un bill√≥n de d√≥lars -s√≥ un chisco por debaixo da d√©beda total das tarxetas de cr√©dito. Seguindo o esprito da finanzarizaci√≥n, conv√≠dase aos estudantes e graduados con d√©bedas a xestionalas nunha variedade moi complexa de f√≥rmulas, mais aqueles que fagan unha escolla desafortunada poder√°nse atopar sometidos a un afogo financeiro: no 2009, c√°seque o 9 % deles ti√Īan varios pagos atrasados, con consecuencias funestas para a sua calificaci√≥n de cr√©dito. A necesidade de pagaren esas d√©bedas distorsiona as opci√≥ns que afrontan os estudantes e ten un efecto de freo sobre a demanda.

C√≥mprenos reconstruir un concepto do p√ļblico que, malia non estar esclusivamente definido pola propriedade p√ļblica, deixe espazo abondo para ela, para a regulaci√≥n nacional, a redistribuci√≥n de ingresos, e uns servizos sociais decentes, como corresponde ao s√©culo XXI, √©poca do capitalismo globalizado e a econom√≠a do co√Īecemento. Dende o ponto de vista do conxunto da humanidade, unha "industria nacionalizada" representa un inter√©s parcial; cando inviste no estranxeiro, o equilibrio do inter√©s p√ļblico ter√≠a que dividirse entre cando menos dous "p√ļblicos" e a miudo moitos m√°is, do mesmo xeito que dentro de cada pa√≠s compre acadar un equilibrio entre os intereses dos empregados dunha empresa estatal por unha banda e os do conxunto dos cidad√°ns pola outra. O "inter√©s p√ļblico" ficar√≠a millor determinado por unha multiplicidade de instituci√≥ns e pr√°ticas que ofrecese una amplo acceso √° informaci√≥n, o debate e a decisi√≥n. Entramentras os Estados disfroiten de soberan√≠a, desempe√Īar√°n un rol vital chave en facilitaren -ou denegaren- tal responsabilidade democr√°tica e en afrontaren o desaf√≠o da crise. Se os resgates esixen grandes cantidades de di√Īeiro p√ļblico, como xa ficou ben claro, daquela calquer resultado positivo deber√≠a incrementar o potencial das instituci√≥ns p√ļblicas, do mesmo xeito que o gran fondo de pensi√≥ns noruegu√©s √© un legado do resgate dos bancos do pa√≠s polo governo en 1988.

[....]

Ve√Īo de situar a crise no contexto dos desequilibrios e a desigualdade, e de prop√≥r unha v√≠a de desenvolvemento baseada nun salario vital, boas condici√≥ns de traballo, educaci√≥n para todos, un n√≠vel decente de atenci√≥n sanitaria, igualdade de x√©nero e elevada capacidade laboral. O impulso necesario √° demanda ter√≠a que vir non s√≥ de salarios m√°is altos, sen√≥n tam√©n de investimentos en infraestruturas e tecnolox√≠as verdes, as√≠ como no finanzamento de pensi√≥ns decentes, coidados sanitarios, educaci√≥n e sistemas de benestar. No que atinxe aos governos e √°s empresas, o obxectivo debera ser seguiren a "autoestrada" da vantaxe competitiva baseada en millorar os n√≠veis existentes de educaci√≥n, capacidade e protecci√≥n social, e fuxiren dos "cami√Īos vici√Īais" que basean a vantaxe competitiva no traballo escravo, as diferencias de x√©nero e o rebaixe dos custes sociais.

Este enfoque tenta humanizar a cadea global de transaccións mercantís utilizando acordos internacionais, a lexislación nacional, "códigos de conduta" multiaxente, dereitos laborais e negociación colectiva, representación da comunidade, regras de transparencia e compromisos éticos dos axentes empresariais e financeiros. A produción e venda de mercadorías supón a reprodución da forza de traballo, e o traballo asalariado combínase con traballos de mantemento non pagados. O apoio aos traballadores que se encarregan dese mantemento non pagado empata coa necesidade de asegurar unhas condicións de traballo decentes. Finalmente, os acordos económicos deberían pretender algo semellante ao pleno emprego, e que o crecemento económico non se basee no destrago ou ruína dos recursos do planeta.

Semellante estratexia está nidiamente moi lonxe das axendas dos Estados e das clases políticas que agora governan o mundo; mais as suas actuacións só conseguiron até agora profundizar e perpetuar a crise. Se agora empiorase, cunha nova recesión ou algo pior nas economías do Atlántico e un golpe de freos en China, pode esborrallarse todo. En tal caso -e, de feito, en calquera perspectiva a longo prazo- resulta vital que se elaboren dende agora mesmo propostas construtivas para unha saída xenuina da crise cara a esquerda.

voltar arriba

©  Encontro Irmandiño, 2011
Apartado de Correos 356  |  15010 A Coruña
aviso legal